Het NIVEL heeft een rekenmodel ontwikkeld, waarmee vraag- en aanbodontwikkelingen op de arbeidsmarkt van de zorgsector doorgerekend kunnen worden, en waarmee schattingen kunnen worden gemaakt van het aantal op te leiden zorgprofessionals in Nederland om evenwicht op de arbeidsmarkt te bereiken dan wel binnen een bepaalde periode te bereiken. Dit rekenmodel is ontstaan uit een jarenlange traditie in onderzoek naar de arbeidsmarkt en de systematiek van beroepskrachtenplanning in de Nederlandse zorgsector. Dit rekenmodel wordt in de praktijk toegepast, maar is ook onderwerp van studie in een tweetal promotietrajecten.

Om een beroepskrachtenraming te kunnen doen zijn kerngegevens nodig. De beroepenregistraties van huisartsen , verloskundigen en fysiotherapeuten leveren structurele (trend)data die van belang zijn voor de specifieke capaciteitsplanning van deze beroepsgroepen. Daarnaast heeft het NIVEL voor de capaciteitsraming van alle medisch-specialistische en tandheelkundige vervolgopleidingen (inclusief een aantal technische betaberoepen en profielopleidingen) een universele ramingssurvey ontwikkeld. Voor enkele medisch-specialistische beroepsgroepen zijn bovendien ramingenquêtes uitgezet onder AIOs en afdelingshoofden. Daarmee zijn voor een groot gedeelte van de arbeidsmarkt voor artsen die binnen de Nederlandse zorgsector werkzaam zijn de benodigde cijfers geactualiseerd. Een belangrijke ontwikkeling in de zorg met directe impact op de beroepskrachtenplanning is de toenemende taakherschikking, taakdelegatie en mogelijke substitutie-effecten als gevolg van een veranderende organisatie van de zorg. Dat geldt voor beroepsgroepen binnen de eerstelijns (de effecten van de inzet van de POH in de huisartspraktijk bijvoorbeeld), de tweede lijn (de inzet van de nurse practitioner) maar ook voor mogelijke substitutie van taken tussen de eerste en de tweede lijn. Daarnaast wordt ‘de regionale dimensie’ van beroepskrachtenplanning binnen de zorg steeds belangrijker. Gemeenten en regionale partijen (ROSsen) hebben ook steeds behoefte aan het monitoren en ramen van hun locale zorgaanbod.