Voor mensen met een chronische ziekte of een langdurige beperking is goede zorg geen doel op zich, maar veeleer een middel om beter te kunnen functioneren in het dagelijks leven. Voor hen gaat het erom in welke mate de zorg bijdraagt aan hun gezondheid, maar ook aan hun kwaliteit van leven in brede zin en hun deelname aan de samenleving. Mensen met een chronische ziekte of beperking zijn in meer dan één opzicht kwetsbaar. Behalve hun gezondheid, is ook hun inkomenspositie veelal slechter dan die van andere mensen, doordat zij vaker moeten rondkomen van een uitkering en doordat zij meerkosten vanwege hun ziekte of beperking hebben. Betaald werk is de belangrijkste remedie om de inkomenspositie te verbeteren. Bovendien draagt dit voor veel mensen bij aan hun zelfwaardering. Het NIVEL onderzoekt daarom de factoren die arbeidsparticipatie faciliteren dan wel belemmeren, zodat uitval uit het arbeidsproces zo veel mogelijk kan worden voorkomen en de autonomie van mensen met een chronische ziekte of beperking wordt versterkt. Sinds 2005 voert het NIVEL een landelijke participatiemonitor uit onder mensen met een lichamelijke of een verstandelijke beperking. Daarvoor is een participatie-index ontwikkeld die jaarlijks de participatie van een aantal doelgroepen meet binnen verschillende domeinen (wonen, educatie, werken, vrijetijdsbesteding, sociale contacten en vervoer). Sinds 2010 wordt ook de participatie van zelfstandig wonende ouderen op deze manier gemonitord. De komende jaren wordt door het NIVEL ook onderzoek uitgevoerd naar he gebruik en de inkomenseffecten van de nieuwe compensatieregeling voor chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg). Ook zal het NIVEL opnieuw een bijdrage leveren aan de (tweede) evaluatie van de Wmo.