Sinds de eerste lijn ongeveer tien jaar geleden werd aangewezen als de frontlinie waarin de meeste psychische problematiek zou moeten worden opgevangen, zijn diverse initiatieven gerealiseerd die hier een bijdrage aan zouden moeten leveren. De eerstelijnspsychologische zorg wordt sinds 1 januari 2008 vergoed vanuit de Basisverzekering. Veel huisartsen zijn sinds het begin van dit decennium reguliere contacten gaan onderhouden met sociaal psychiatrisch verpleegkundigen die meestal vanuit tweedelijns instellingen worden gedetacheerd. Momenteel worden de diensten van de sociaal psychiatrisch verpleegkundigen in de eerste lijn veelal aangeboden vanuit zelfstandige organisaties zoals Indigo en PsyQ. Dit zijn organisaties die kortdurende behandeling bieden, vaak in de huisartspraktijk. Sinds 2007 heeft ook de praktijkondersteuner op het gebied van de GGZ zijn intrede gedaan in de eerstelijns- GGZ. In diverse plaatselijke projecten wordt geëxperimenteerd met de inzet van een praktijkondersteuner. Het NIVEL onderzoekt hoe de patiënten de inzet van de praktijkondersteuner-GGZ ervaren, en of er wijzigingen in cliëntenstromen optreden als gevolg van die inzet. Het NIVEL beschikt vanaf 2010 over landelijke gegevens die door eerstelijnspsychologen in het zogenaamde LVE-codeboek worden vastgelegd. Hiermee kan inzicht worden verkregen in kenmerken van de mensen die een beroep doen op de eerstelijnspycholoog, op de problemen die hij behandelt en de technieken die hij inzet om deze problemen op te lossen. Op langere termijn hoopt het NIVEL ook de effecten van de interventies van de eerstelijnspsycholoog te kunnen analyseren, op het moment dat uniforme uitkomstmaten – waar momenteel op wordt gestudeerd – worden toegevoegd.