Publicatie

Publicatie datum
Impactanalyse Innovatiefonds Zorgverzekeraars.
Verweij, L.M., Steeg, L. van de, Friele, R.D., Wagner, C. Impactanalyse Innovatiefonds Zorgverzekeraars. www.nivel.nl: NIVEL, 2014.
Download de PDF
De praktische insteek van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars draagt bij aan het succes van de gefinancierde projecten, zo blijkt uit de evaluatie van het NIVEL. In de evaluatie werden 269 projecten die tussen 2007 en 2013 financiële steun kregen van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars betrokken. Van de afgeronde projecten (212) behaalde 92% de gestelde doelen. 108 projecten hadden een middelgrote impact, 48 zo’n grote impact dat ze resulteerden in een product dat inmiddels wordt gebruikt door zorginstellingen, of in een nieuwe werkwijze, behandeling of vorm van diagnostiek in de reguliere zorg.

Op basis van documenten uit de archieven van het fonds zocht het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) een antwoord op vragen zoals: heeft een project zijn doel bereikt? Wat zijn de resultaten? Hoe werkt het door in de maatschappij? Verder zijn telefonische interviews gehouden met een selectie van 40 vertegenwoordigers van projecten om de impact en het succes van projecten in kaart te brengen nadat de financiering is gestopt. Het bestuur van het Innovatiefonds kan deze informatie gebruiken voor beleidskeuzes voor de toekomstige invulling van het fonds.

Van de 212 afgeronde projecten behaalde 92% de gestelde doelen. Slechts bij 7 projecten werden de doelen niet behaald. 88% van de projecten bereikte ook de bedoelde doelgroep.
108 projecten hadden middelgrote impact, zoals publiciteit in vakbladen, wetenschappelijke publicaties, een film voor een breed publiek of cursusmateriaal voor zorgverleners.
48 projecten hadden een grote of zeer grote impact. Dit waren vooral implementatie-, kennis- en ontwikkelingsprojecten, die bijvoorbeeld leidden tot een product dat wordt gebruikt door zorginstellingen of evidence-based medische informatie die beschikbaar komt voor patiënten. De impact van projecten kan doorlopen na afronding van het project bij het Innovatiefonds.

Het budget van het Innovatiefonds werd verdeeld over verschillende soorten projecten. Naar maatschappelijke projecten zoals lotgenotenactiviteiten, het maken van voorlichtings- of educatiemateriaal, of een concert voor psychiatrische patiënten, ging slechts een klein deel van het budget van het fonds. Aan implementatie van werkwijzen, inzichten of voorlichtingsmateriaal is drie keer zoveel geld toegekend. Verreweg het grootste deel werd toegekend aan kennis- en ontwikkelprojecten zoals de ontwikkeling van een betere diagnostiek van de ziekte van Parkinson door de huisarts of vasculaire zorg aan bejaarden om dementie te voorkomen.

Uit interviews met vertegenwoordigers van projecten bleek dat een aantal projecten werkten als vliegwiel naar verbeteringen in de zorg door structurele financiering te realiseren voor nieuwe vormen van zorgverlening. Impact werd ook bereikt door kennis te verspreiden onder professionals en structurele verbetering van de toegang tot zorg voor een bepaalde doelgroep, bijvoorbeeld zorg voor transgenders of zorg aan asielzoekers met psychische problemen, door regionale netwerken op te zetten of nieuwe werkwijzen in standaarden of richtlijnen en opleidingen op te nemen. Maar ook het bespreekbaar maken van taboe-onderwerpen zoals geheugenstoornissen bij oudere migranten, goede samenwerkingsrelaties, tevreden patiënten of een expertisepunt voor het veld vormen, kunnen voorbeelden zijn van impact. NIVEL-onderzoeker Lisanne Verweij: “Het Innovatiefonds denkt sterk mee over de impact van projecten. Die praktische insteek van het fonds werkt mee aan het uiteindelijke succes ervan.”

Dat projecten uitlopen in de tijd, blijkt vooral te komen door contextfactoren, in onverwachte gebeurtenissen, bijvoorbeeld een projectleider die wegvalt, een reorganisatie, fusie of faillissement, maar ook problemen voor aanvang van of tijdens het project zoals financiering of samenwerkingsverbanden die niet tijdig rondkomen. Succesfactoren zijn volgens projectleiders, een nauwe samenwerking met de doelgroep, een enthousiast team, passie, goodwill, lobbywerk, de wind mee hebben en steun van het management en stakeholders.
Auteurs (2) van deze publicatie:
C. (Cordula) Wagner
Directeur Nivel en hoogleraar patiëntveiligheid VU