Nivel: Goed communiceren met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden vraagt meer tijd
Nieuws
17-07-2020

Goed communiceren met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden vraagt meer tijd

Volgens zorgverleners in de palliatieve zorg is tijd een belangrijke factor die barrières voor effectief communiceren met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden kan wegnemen. Door beperkte tijd kunnen zorgverleners niet alle medische informatie goed uitleggen aan deze groep. Meer tijd om te communiceren, maar ook meer bewustwording en meer scholing over gezondheidsvaardigheden onder zorgverleners kan hierbij helpen en is gewenst. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel.

Selectieve communicatie door tijdsgebrek
Bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden kost het uitleggen van medische informatie meer tijd. Omdat tijd vaak beperkt beschikbaar is, dwingt dit zorgverleners selectief te zijn in de informatie die zij uitleggen aan deze patiënten. Hierdoor is een techniek als de teach-back methode, bedoeld om te controleren of mensen de informatie hebben begrepen, vaak niet goed uitvoerbaar. Ook bestaat de kans dat de gewenste diepgang in gesprekken niet behaald wordt. Dan hebben zorgverleners weinig ruimte voor het inschatten van gezondheidsvaardigheden, voor het bespreken van psychologische, sociale en existentiële zorg én voor het uitvoeren van gezamenlijke besluitvorming. Meer tijd om te communiceren zou bovengenoemde belemmeringen kunnen wegnemen.

Behoefte aan bewustwording en scholing gezondheidsvaardigheden
Hoewel zorgverleners communicatiestrategieën noemen die zij inzetten in de praktijk, bijvoorbeeld het samenvatten van informatie of het actief betrekken van naasten bij het gesprek, geven zij aan dat meer educatie en training rondom gezondheidsvaardigheden gewenst is. Daarnaast kunnen zorgverleners bij meer tijd een betere band opbouwen met mensen met beperkte gezondheidsvaardigden. Dit kan resulteren in effectievere en volledigere gezamenlijke besluitvorming.

Het onderzoek
De interviews zijn afgenomen in 2018 onder zeventien zorgverleners (elf artsen en zes verpleegkundigen) verspreid over vier ziekenhuizen in Nederland. De volledig uitgetypte transcripten van de gesprekken zijn op thematische wijze geanalyseerd. Dit onderzoek is onderdeel van het ‘Goed Begrepen’ project, gericht op communicatie in de palliatieve zorg voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden, dat wordt uitgevoerd in samenwerking met Pharos.