Onderzoeksinstituut Nivel

Het Nivel levert de kennis om de gezondheidszorg in Nederland beter te maken. Dat doen we met hoogwaardig, betrouwbaar en onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar thema’s met een groot maatschappelijk belang. Uiteindelijk draait ons onderzoek om de vraag hoe we de zorg voor de patiënt kunnen verbeteren, of het nu gaat over patiëntveiligheid in ziekenhuizen, de zorg rond het levenseinde, de kwaliteit van zorg bij de huisarts of het zorgaanbod in krimpgebieden.

Burgers participeren
We betrekken burgers op verschillende manieren bij onze onderzoeken via panels, monitors en platforms. We vragen ze naar hun mening en hun ervaring over en met de gezondheidszorg. Nivel Zorgregistraties verzamelt informatie bij zorgverleners, zoals huisartsen en fysiotherapeuten en bestuderen we ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Het Nivel doet onderzoek naar de hele gezondheidszorg en werkt intensief samen met organisaties die actief zijn in deelgebieden van de zorg.

Waar staan we voor?
Kennis voor betere zorg is onze missie. Met onze kennis dragen we bij aan het continu verbeteren en vernieuwen van de gezondheidszorg. We vinden het belangrijk dat mensen in staat zijn om deel te nemen aan de samenleving, ook als ze een lichamelijke of verstandelijke beperking hebben. Daarnaast moet iedereen gebruik kunnen maken van een betrouwbaar gezondheidszorgsysteem.

We willen een toonaangevend onderzoeks- en kennisinstituut zijn binnen de gezondheidszorg. Het aanbrengen van verbinding, tussen thema’s en met samenwerkingspartners, tussen wetenschap en praktijk zien we als een belangrijk onderdeel van ons werk. We besteden veel aandacht aan de communicatie met onze opdrachtgevers en de mensen die onze aanbevelingen in de praktijk toepassen.

Hoe verbinden we wetenschap met de praktijk?
Om met ons onderzoek echt bij te kunnen dragen aan een betere zorg zoeken we de interactie met burgers, zorgverleners, beleidsmakers. Onderzoeksvragen halen we uit die praktijk en uit de wetenschap. Voor de beantwoording hiervan putten we uit de wetenschappelijke literatuur en gebruiken we wetenschappelijk verantwoorde onderzoeksmethoden.

De resultaten van ons onderzoek delen we vervolgens weer met de praktijk en publiceren we in wetenschappelijke tijdschriften. De verbinding van ons onderzoek met de wetenschap is extra geborgd doordat een aantal Nivel onderzoekers ook als hoogleraar verbonden is aan een Universiteit. Zo combineren we het beste van twee werelden: de praktijk en de wetenschap.


Met wie werken we samen?
We werken samen met nationale- en internationale partners op wetenschappelijke en maatschappelijke terreinen. Denk daarbij aan ministeries, zorgverzekeraars, zorginstellingen, patiënten- en consumentenplatforms, universiteiten en andere onderzoeksinstellingen.

Ons onderzoek beperkt zich niet tot Nederland. We doen ook internationaal vergelijkend onderzoek binnen Europa en soms ook daarbuiten. Door al onze samenwerkingsverbanden beschikt het Nivel over een groot en divers netwerk binnen de gezondheidszorg.

Samenwerking met universiteiten
Het Nivel neemt deel aan de onderzoeksschool CaRe, “Netherlands School of Public Health and Care Research". Hierin werken we samen met CAPRHI van de Universiteit Maastricht,  The Amsterdam Public Health research institute en the Radboud Institute for Health Sciences van de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Het Nivel maakt daarnaast deel uit van de Academische Werkplaats Toezicht. Binnen deze werkplaats doen wij, samen met nog drie andere kennisinstituten, onderzoeken voor en met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Samenwerking Nivel Zorgregistraties
Nivel Zorgregistraties beschikt over een governance structuur waarin Stuurgroepen en Kamers beslissen over de eigen onderzoekagenda en over gegevensaanvragen van derden. Daarin zijn alle relevante koepel- en beroepsorganisaties vertegenwoordigd. Ook is er een adviesraad waarin alle relevante partijen uit het maatschappelijke en wetenschappelijke veld vertegenwoordigd zijn.

Onze schatkamers
De Nivel-panels, de Nivel-zorgregistraties en de Nivel-beroepenregistraties zijn onze schatkamers. We beheren en ontwikkelen verschillende panels om inzicht te krijgen in de meningen en ervaringen van burgers en zorgverleners. Met Nivel Zorgregistraties registreren we het zorggebruik binnen de eerste lijn. Via onze beroepenregistratie monitoren we de arbeidsmarkt en loopbanen van belangrijke beroepsgroepen in de eerstelijnszorg: zoals huisartsen en verloskundigen. Die panels en registraties bieden een schat aan betrouwbare data over bijvoorbeeld de kwaliteit van de zorg, het zorgstelsel en de positie van de consument daarin.

Al in 1989 startte het Nivel met het Consumentenpanel Gezondheidszorg - toen nog in samenwerking met de Consumentenbond - en was daarmee één van de eerste onderzoeksorganisaties die patiënten stelselmatig vroeg naar hun mening over en ervaring met de gezondheidszorg. Dit panel bestaat nog steeds. De panels en registraties zijn essentieel voor ons werk, ze zijn een belangrijk middel om snel antwoorden te vinden op onderzoeks- en beleidsvragen. Op basis van de door ons verzamelde data maken we analyses en vertalen die naar praktisch toepasbare aanbevelingen voor beleidsmakers, zorginstellingen, zorgverzekeraars, beroepsgroepen, patiënten- en consumentenorganisaties.

Nivel als opleidingscentrum
Het Nivel is een kweekvijver voor wetenschappelijk talent. Er werkt altijd een groep junior onderzoekers en er lopen masterstudenten stage. Voor hen is het interessant om te werken bij een instituut dat  toepasbaar wetenschappelijk onderzoek doet. Een tiental hoogleraren brengt specifieke expertise en wetenschappelijke ervaring in op verschillende onderzoeksterreinen; door hun aanwezigheid bij het Nivel kunnen junioren promoveren op hun onderzoek.

Junioren kunnen ook deelnemen aan het Talent Ontwikkel Programma (TOP). We stimuleren ze daarmee om hun tijd bij het Nivel zo nuttig mogelijk te gebruiken en na te denken over hun loopbaan. Via een actief opleidingsprogramma zorgen we ervoor dat onze onderzoekers kunnen omgaan met de hoge kwaliteitseisen. Onder Werken bij ons vertellen we meer over het Nivel als opleidingscentrum.

Hoe verspreiden we onze kennis?
We hebben een schat aan kennis over de gezondheidszorg. Die blijven we verder ontwikkelen. We delen en verspreiden de door ons opgedane kennis zo breed mogelijk. Dat doen we in wetenschappelijke artikelen, rapportages, nieuwsbrieven, via onze eigen website en sociale media. Al onze publicaties zijn te vinden op onze website. Vakpers en algemene media benaderen we actief om zo een bredere aandacht voor onze onderzoeken te krijgen. In de verspreiding en implementatie van onze kennis spelen congressen, invitational conferences en kennissyntheses een belangrijke rol.

We streven naar publicaties in internationale wetenschappelijke tijdschriften met een hoge impact in het onderzoeksveld en houden in de gaten of de kwaliteit en de kwantiteit van onze wetenschappelijke productie op peil blijft. Sommige van onze medewerkers zitten in redacties van wetenschappelijke tijdschriften en toetsingscommissies. Ze beoordelen op verzoek van anderen artikelen en onderzoeksvoorstellen.

Onze financiering
Onze financiering bestaat uit nationale en internationale subsidies en opdrachten voor onderzoek naar de kwaliteit en effectiviteit van de Nederlandse gezondheidszorg. De basisfinanciering bestaat uit een instellingsbijdrage van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor:

  • De Nederlandse data-infrastructuur voor eerstelijnszorg, beroepenregistraties en ervaringen van (zorg)gebruikers bestaande uit databases, panels en monitors;
  • Een Nederlands kenniscentrum voor brede verspreiding van kennis over de gezondheidszorg;
  • De nationale kennisbasis voor beleid en wetenschap;
  • Het beantwoorden van actuele kennisvragen.

Naast het activiteitenprogramma op basis van de instellingssubsidie van VWS ontvangt het Nivel onderzoeksubsidies en vragen voor onderzoek van diverse kanten, zoals andere kennisorganisaties, collectebusfondsen, beroepsorganisaties, zorgverzekeraars en lagere overheden.

Voorbeelden van samenwerkingsconvenanten en meerjarenafspraken

  • Meerjarenafspraak met het Ministerie van VWS;
  • Convenanten met het RIVM en het CBS;
  • Deelname aan de Academische werkplaats toezicht, via een intentieverklaring. Andere deelnemers daarin zijn: IGZ, iBMG, IQ healthcare, VUmc, ZonMw;
  • We nemen deel aan de onderzoeksschool CaRe, samen met de universiteiten in Maastricht, Amsterdam (VU) en Nijmegen;
  • We zijn WHO collaborating partner en bestuderen als zodanig de ontwikkelingen in de (eerstelijns)gezondheidszorg in Europa;
  • Een aantal stafleden van het NIVEL bekleedt een hoogleraarschap aan een universiteit;
  • Samenwerking met EFPC, European Forum for Primary Care;
  • Lid van de met EUPHA, the European Public Health Association.