Project
Start
maart 2020

Taakherschikking in de gezondheidszorg: aanleiding, implementatie, diversiteit en effecten voor zorgverleners, zorgorganisaties en zorgconsumenten

Taakherschikking is één van de beleidsinstrumenten om oplossingen te vinden voor tekorten en andere knelpunten op de arbeidsmarkt van de gezondheidszorg. Taakherschikking kan op verschillende manieren gedefinieerd en ingezet worden. Een voorbeeld van taakherschikking van hoger naar lager opgeleide professionals is die van huisarts naar praktijkondersteuner. Een voorbeeld van sectorale/horizontale taakherschikking is de verschuiving van nazorg bij kankerpatiënten van de oncoloog naar de huisarts. VWS ziet taakherschikking als een speerpunt voor 2020 en wil met dit onderzoek in kaart brengen waar de (on)mogelijkheden liggen ter ondersteuning van beleidsplannen.

Doel van onderzoek
De grote mate van diversiteit in taakherschikking vormt een uitdaging om deze in kaart te brengen; maar ook een kans. Een kans om te leren van deze diversiteit, niet alleen in verschijningsvorm, maar ook in de aanleiding, de wijze van implementatie en effecten van taakherschikking voor zorgverleners, zorgorganisaties en zorgconsumenten. Inzicht in welke factoren van invloed zijn op de diversiteit van taakherschikking biedt handvatten voor de vorming van een samenhangende visie op taakherschikking in het brede domein van de gezondheidszorg.

Onderzoeksfasen
Om tot een brede analyse en visievorming op taakherschikking te komen zijn in dit onderzoeksvoorstel vier opeenvolgende fasen beschreven:
1) In de eerste fase staat het breed in kaart brengen van taakherschikking centraal. We inventariseren de beschikbare Nederlandstalige en Engelstalige literatuur van de afgelopen 10 jaar en vergelijken voorbeelden van taakherschikking op achtergrond, aanleiding, vormgeving en effecten. In deze fase vinden ook individuele interviews met 5 experts uit het wetenschappelijk veld en bestuurders uit de praktijk plaats. Met deze interviews verrijken we de literatuurinventarisatie en krijgen we een eerste indruk van de ervaring met en visie op taakherschikking van belangrijke stakeholders.
2) In de tweede fase kiezen we in samenspraak met de opdrachtgever 5 taakherschikking-cases waarmee we verdieping zoeken. Per initiatief gaan we in op de ontwikkeling in de implementatie en uitvoering van de taakherschikking en kijken vanuit een veranderperspectief naar de betrokken zorgorganisaties, zorgverleners, hun leidinggevenden en de betrokken patiënten. Voor zover mogelijk zoeken we voor de 5 cases de vergelijking met het buitenland als aanvulling op de verdiepende analyse. Afhankelijk van het tijdspad van de themasessies binnen het traject ‘toekomstvisie BIG’, dient de vergaarde kennis in fase 1 en 2 als input voor de themasessie ‘flexibiliteit van de arbeidsinzet’.
3) In fase 3 vatten we de literatuur-scan, de 5 taakherschikking-cases en de buitenlandse initiatieven samen om deze te gebruiken als basis voor een groepsdiscussie. In deze bijeenkomst vragen we de 5 geïnterviewde experts uit fase 1 om te reageren op de bevindingen van het onderzoek. Met deze groep gaan we op zoek naar de rode draden, geleerde lessen en de hoofdfactoren die systematisch terugkomen als kansen en belemmeringen van taakherschikking. De opdrachtgever kan desgewenst actief betrokken worden bij de groepsdiscussie.
4) Ter afsluiting van het onderzoek zal in fase 4 een rapportage worden opgeleverd, waarin alle fasen van het project worden verantwoord. Ook beschrijven we de rode draden, en kansen en belemmeringen die we samen met de verschillende stakeholders hebben geïdentificeerd. Deze zullen worden gerelateerd aan relevante ontwikkelingen op het gebied van zorgverschuiving en taakdelegatie. Ook geeft het rapport advies hoe VWS vanuit haar nationale beleids- en systeemverantwoordelijkheid een brede visie op taakherschikking kan formuleren, om belemmeringen weg te nemen en kansen te benutten. Het rapport biedt VWS handvatten voor mogelijk te stellen doelen en beleidsopties m.b.t. taakherschikking.
Dit project wordt gesubsidieerd door
Ministerie van VWS