Onderzoeksprogramma Verpleging, Verzorging & Ouderenzorg

In Nederland werken ongeveer 350.000 verpleegkundigen en verzorgenden. Samen vormen zij de grootste beroepsgroep van Nederland. Zij werken in verschillende organisaties en omstandigheden, onder meer in de thuiszorg, ziekenhuizen, GGZ, intramurale ouderenzorg en de gehandicaptenzorg. De kern van hun werk is: mensen helpen hun kwaliteit van leven zoveel mogelijk te handhaven en te bevorderen, van ‘de wieg tot en met het einde van het leven’.

VVO

Het werk van verpleegkundigen en verzorgenden verandert van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’ mensen zoveel mogelijk zelf regie houden over hun gezondheid en leven. Het werk verandert ook doordat de overheid wil dat mensen zo lang mogelijk thuis blijven wonen, met inzet van mantelzorgers.

Het Nivel onderzoekt …Het Nivel onderzoekt …
Binnen het onderzoeksprogramma Verpleging, Verzorging & Ouderenzorg doen we onderzoek in twee domeinen.

Onderzoeksdomein verpleegkundigen en verzorgenden
We onderzoeken hoe verpleegkundigen en verzorgenden denken over hun werk en de manier waarop ze dat uitvoeren. We vragen ze wat nodig is om hun werk en werkomstandigheden te optimaliseren om zo ook de zorg te verbeteren.

Kernvragen Verpleging & Verzorging

  • Hoe kunnen verpleegkundigen en verzorgenden eigen regie ondersteunen, ook als het gaat om mensen aan het eind van het leven, mensen met dementie of mensen in andere kwetsbare situaties?
  • Hoe kunnen mantelzorgers ondersteund worden nu steeds meer van hen wordt gevraagd?
  • Hoe ervaren verpleegkundigen en verzorgenden zelf hun werk en de veranderende werkomstandigheden?
  • Welke behoeften hebben verpleegkundigen en verzorgenden als het gaat om het verbeteren van hun werkomstandigheden?

Onderzoeksdomein ouderenzorg
In het ouderenzorgonderzoek kijken we gericht naar het perspectief op de zorg van ouderen zelf, hun mantelzorgers en de betrokken zorgprofessionals. We noemen drie pijlers:

Onderzoeksdoemein van de ouderenzorg

Kernvragen Ouderenzorg

  • Wat is de kwaliteit van zorg en ondersteuning aan ouderen, mensen met dementie en mensen in de palliatieve fase?
  • Wat voor interventies kunnen de kwaliteit van leven van deze mensen en hun mantelzorgers bevorderen?
  • Wat houdt 'kwaliteit van leven' in voor deze mensen en hun mantelzorgers?
  • Wat is de zorgbelasting van de mantelzorgers?
  • Hoe kunnen zorgprofessionals en mantelzorgers worden ondersteund bij het begeleiden van ouderen, mensen met dementie en mensen met palliatieve zorg?
  • Wat houdt palliatieve zorg voor bijzondere doelgroepen in, zoals mensen met een migratie-achtergrond, mensen met een psychiatrische aandoening en mensen met een verstandelijke beperking die ernstig ziek zijn?

OnderzoeksmethodenOnderzoeksmethoden
Voor ons onderzoek maken we gebruik van verschillende onderzoeksmethoden.

Nivel-panels en registraties
We zetten de Nivel-panels in en maken gebruik van gegevens van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn:

  • Met het Panel Verpleging & Verzorging, dat bestaat uit uitvoerende zorgprofessionals, doen we onderzoek naar de veranderingen in de inhoud van het werk en de samenwerking met andere professionals.
  • Met het Consumentenpanel Gezondheidszorg verzamelen we op landelijk niveau informatie over de meningen, verwachtingen en ervaringen van gebruikers van de gezondheidszorg.
  • Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn omvat een enorme hoeveelheid geanonimiseerde gegevens uit elektronische patiëntendossiers van huisartsen, paramedici en huisartsenposten. Deze gegevens bevatten onder meer waardevolle informatie over het zorggebruik van ouderen, mensen met dementie en mensen in de laatste levensfase.

Vragenlijsten, interviews, literatuuronderzoek
We maken daarnaast gebruik van vragenlijstonderzoek, interviews en in literatuuronderzoek.

Vragenlijsten, interviews, literatuuronderzoek


Verbinding tussen wetenschap en praktijkVerbinding tussen wetenschap, beleid en praktijk
Bij het onderzoek dat we doen werken we veel samen met onder andere:

  • V&VN, beroepsorganisatie Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland. Samen werken we aan richtlijnen die zoveel mogelijk gebaseerd zijn op wetenschappelijke kennis
  • Expertisecentra Palliatieve Zorg
  • Verenso, beroepsorganisatie van specialisten ouderengeneeskunde
  • Alzheimer Nederland, belangenorganisatie van mensen met dementie en hun mantelzorgers

Samenwerking met deze partijen leidt onder meer tot hergebruik van zorggegevens van professionals voor wetenschappelijk onderzoek. Zonder extra registratielast voor zorgprofessionals kunnen we daardoor meer inzicht krijgen in de zorg en ondersteuning aan mensen in de palliatieve fase, verpleeghuisbewoners en mensen met dementie.

Verbinding tussen wetenschap en praktijk

Wetenschap
Nivel-programmaleider Anneke Francke is als bijzonder hoogleraar Verpleging en Verzorging in de Laatste Levensfase verbonden aan de Vrije Universiteit / Amsterdam UMC. Mede door dit hoogleraarschap zijn er veel samenwerkingsprojecten met de onderzoeksgroep ‘Zorg aan het levenseinde’ in Amsterdam UMC (locatie VUmc).

Quote Anneke Francke


    Het teamOnderzoeksteam
    Nivel-onderzoekers werkzaam binnen ons onderzoeksprogramma:

    Anneke FranckeProf. dr. Anneke Francke
    Programmaleider Verpleging, Verzorging & Ouderenzorg
    Hoogleraar Verpleging en Verzorging in de Laatste Levensfase
    Carola DöppDr. Carola Döpp
    Onderzoeker op terreinen van ouderenzorg en dementiezorg
    Kim de GrootDrs. Kim de Groot
    Onderzoeker/promovenda en verpleegkundige
    Iris van der HeideDr. Iris van der Heide
    Senior onderzoeker Ouderenzorg
    Mariska OosterveldDr. Mariska Oosterveld
    Senior onderzoeker op terreinen van ouderenzorg en palliatieve zorg
    Anke de VeerDr. Anke de Veer
    Senior onderzoeker Panel Verpleging & Verzorging en op terreinen van palliatieve zorg en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking
    Renate VerkaikDr. Renate Verkaik
    Senior onderzoeker Zorg en Participatie van mensen met een chronische beperking en ouderen
    Hille VosDrs. Hille Voss
    Onderzoeker op terreinen van palliatieve zorg en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en palliatieve zorg


    LinksLinks
    De volgende links geven een indruk van wat we zoal doen aan onderzoek op het gebied van verpleging, verzorging en ouderenzorg: