Onderzoeksprogramma Zorgdata & het Lerend Zorgsysteem

Hoe kunnen we zo goed mogelijk gebruikmaken van gegevens die het zorgstelsel zelf voortbrengt? Hoe kunnen we leren van deze gegevens om meer zicht te krijgen op toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg? Dit zijn vragen waar wij ons binnen het onderzoeksprogramma Zorgdata & het Lerend Zorgsysteem mee bezighouden.

Zorgdata & het Lerend Zorgsysteem

Zorgverleners leggen steeds meer gegevens elektronisch vast; zorggegevens (in elektronische patiëntendossiers) en declaratiegegevens. Burgers maken steeds vaker gebruik van apps om meer te weten te komen over hun gezondheid en om hun gezondheidsgedrag te meten. Ook deze apps leveren gegevens op. En steeds vaker deelt men die gegevens onderling en met zorgprofessionals.

Zorgdata slim gebruikenZorgdata slim gebruiken
Er zijn steeds meer mogelijkheden om data met elkaar te combineren. Hierdoor kunnen we steeds meer te weten komen over de zorgtrajecten die mensen doorlopen, zónder hen daarover zelf te hoeven bevragen en zónder dat daarbij hun privacy in gevaar komt. Nieuwe analysetechnieken maken patronen zichtbaar en vernieuwingen kunnen veel sneller in praktijk worden gebracht. Door slim gebruik te maken van deze data maken we zichtbaar welke zorg werkt en welke niet, en bij welke patiënten. De grote hoeveelheid zorgdata biedt veel nieuwe onderzoeksmogelijkheden.

Lerend ZorgsysteemLerend Zorgsysteem
In een lerend zorgsysteem is het genereren van kennis een integraal onderdeel van de zorgverlening én komt die kennis ook direct weer ten goede aan de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg.

Lerend Zorgsysteem

Leren van zorgdata vindt plaats op het niveau van burgers en professionals, van organisaties, van regio’s en van landen. Een lerend zorgsysteem is gebaseerd op het delen van kennis en het hergebruik van zorgdata uit bijvoorbeeld elektronische patiëntendossiers, declaratiesystemen, gezondheidsapps en online persoonlijke gezondheidsomgevingen.

Hergebruik van zorgdata voor onderzoek leidt tot kennis uit onderzoek, waarmee we het beleid in de zorg vorm kunnen geven. Spiegelinformatie, benchmarks, monitoring, beslissingsondersteuning zijn middelen om kennis in de zorgpraktijk te delen en te leren van data. Zo leidt het hergebruik van zorggegevens bijvoorbeeld tot een beperking van de registratielast bij burgers en zorgverleners, een van de speerpunten in het beleid over zorg.

Lerend Zorgsysteem

Het Nivel onderzoekt …Het Nivel onderzoekt …
De centrale vraag is hoe we met al die data komen tot betere zorg. Een groot aantal verschillende aspecten komen daarbij aan de orde, variërend van de toepassing van bigdata-analysetechnieken tot aan privacy:

Data onderzoek

 

Methoden van onderzoekMethoden van onderzoek
Bij veel projecten binnen het onderzoeksprogramma worden bestaande gegevensbronnen voor het eerst ontsloten, voor onderzoek geschikt gemaakt en met elkaar gecombineerd. Hoe dat moet en hoe dat werkt is vaak een onderzoeksthema op zichzelf.

Het Nivel beschikt over een unieke combinatie van middelen en expertise die het hiervoor kan inzetten:

Methoden van onderzoek

Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn
Vaak maken we gebruik van gegevens uit elektronische patiëntendossiers van huisartsen en andere eerstelijns zorgverleners, die bij elkaar worden gebracht in Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn, een van de grootste zorgdatabases van Nederland. Al meer dan tien jaar verzamelt Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn gegevens die eerstelijns zorgverleners registreren in hun elektronische patiëntendossiers, namelijk huisartsen, fysiotherapeuten, oefentherapeuten, diëtisten en logopedisten. Hiermee brengt het Nivel landelijke trends in kaart en draagt het bij aan het vergroten van de kennis over de zorg die deze zorgaanbieders leveren. Bovendien kunnen de cijfers worden gebruikt voor beleidsmatige doelen, door overheden, door zorgverzekeraars en door andere beroepsgroepen.

Verbinding tussen wetenschap, beleid en praktijkVerbinding tussen wetenschap, beleid en praktijk
Dat je met data de zorg kunt verbeteren, hoor je steeds vaker. Maar of dat ook echt zo is en hoe dat dan het best kunt aanpakken, daarover is minder bekend. Hier doen wij onderzoek naar.
Ons onderzoek kan zich op verschillende inhoudelijke thema’s richten; op huisartsenzorg, maar bijvoorbeeld ook op spoedeisende hulp of langdurige zorg. We werken vaak samen met collega’s met een meer zorginhoudelijke focus, zowel binnen het Nivel als daarbuiten.

Samenwerkingsverbanden
Het Nivel heeft een uitgebreid netwerk van samenwerkingspartners in binnen- en buitenland. Het omvat zorgverzekeraars, zorgaanbieders, universiteiten en ook commerciële partijen, zoals leveranciers van ICT-systemen en farmaceutische bedrijven.

Wetenschap
Nivel-programmaleider Robert Verheij is als bijzonder hoogleraar Transparantie in de zorg vanuit patiëntenperspectief verbonden aan de Tilburg University School of Social and Behavioral Sciences. Deze leerstoel is gefinancierd door Zorginstituut Nederland. Het lerend zorgsysteem is ook in de leerstoel een centraal thema.

Quote Robert Verheij

Maatschappelijke impactMaatschappelijke impact
In een lerend zorgsysteem worden in de dagelijkse praktijk vastgelegde gegevens gebruikt voor wetenschap, beleid en praktijk met als doel de zorg beter te maken, waarna de cyclus opnieuw begint.
Hiermee sluiten we aan bij de breed gedragen maatschappelijke wens om te komen tot een duurzaam informatiestelsel en verantwoord gebruik van data van en voor de zorg, met oog voor de administratieve lasten voor zorgverleners en burgers.

LinksLinks
Een greep uit onze onderzoeken, zodat u een indruk krijgt van wat wij zoal doen aan onderzoek: